رفتار مناسب والدین با کودک پرحرف چگونه است؟ معمولا پرحرفی کودک در سنین 6 و 7 سال نشانه کنجکاوی و اشتیاق بچه به برقراری ارتباط است. اما در زمانی که پرحرفی کودک در کلاس اول مانع از گوش دادن فعال و تمرکز شود ممکن است پیامد هایی را به همراه داشته باشد. هدف این مقاله از ارائه راهکار مدیریت پرحرفی کودکان 6-7-8 سال، ساکت کردن کودک نیست بلکه آموزش زمان مناسب برای صحبت کردن و رشد مهارت های ارتباطی کودک است.
اگر تا کنون معلم فرزندتان بخاطر پرحرفی او در کلاس درس به شما شکایت کرده و دنبال پیدا کردن راهی برای برخورد درست با پرحرفی کودکتان هستید، در این مقاله نکات علمی و کاربردی آورده ایم که به شما کمک بزرگی خواهد کرد.
اگر دنبال علت پرحرفی کودکتان هستید، میتوانید مقاله علت پرحرفی کودکان کلاس اول را مطالعه کنید.
مرزبندی کلامی و آموزش نوبت گفتگو به کودکان، برای مدیریت پرحرفی کودک در کلاس بسیار موثر است. برای ایجاد مرزبندی کلامی از روش هایی استفاده کنید که حد و مرزها به طور شفاف برای کودک مشخص شود. برای اینکه این موضوع را دقیق تر برسی کنیم چند مثال می آوریم:
برای آموزش نوبت گفتگو به کودکان می توانید از ابزار های فیزیکی استفاده کنید. مثلا: یک شی را به عنوان ابزار صحبت کردن انتخاب کنید و تعیین کنید کسی میتواند در این لحظه صحبت کند که آن شی در دستش باشد. با این روش کودک یاد میگیرد تا زمان نوبت خود برای صحبت کردن، صبر کند. همچنین برای آموزش حد و مرز های کلامی به کودک، زمانی را به طور دقیق برای توجه و شنیدن کامل به صحبت های فرزندتان تعیین کنید تا او بیاموزد برای دریافت توجه کامل، باید در زمان مناسب صحبت کند.
با تقویت خودتنظیمی میتوانید عادت های مثبت را در فرزندتان درونی کنید. کودک کلاس اولی به علت عدم توانایی در کنترل هیجاناتش، واکنش های سریع نشان میدهد. لذا شما با آموزش خود تنظیمی می توانید واکنش های آنی و خودکار او را متوقف کنید. با استفاده از مهارت خودتنظیمی کودک یاد میگیرد به جای گفتار هیجانی یا سکوت اجباری، گفتگوی موثری داشته باشد. برای کمک به کودک، او را از وضعیت درونی و احساسات خودش آگاه کنید.
مثلا: در مواقعی که کودک از روی هیجان، وسط صحبت های شما می پرد، سعی کنید به جای تمرکز بر رفتارش که «چرا وسط حرفم پریدی» به احساسی که باعث شد این واکنش را نشان دهد بپردازید. همچنین برای آگاهی بیشتر کودک از رفتار خودش، میتوانید از تکنیک مکث، نفس و گفتار استفاده کنید. در این تکنیک به کودک یاد میدهید که قبل از جواب دادن به سوال یا صحبت کردن، ابتدا کمی مکث کند و نفس عمیق بکشد، سپس صحبت کند. به عنوان یک والد سعی کنید تا این تکنیک را در قالب یک بازی اجرا کنید. به جز بازی، ایفای نقش نیز می تواند در مؤثر واقع شدن این تکنیک نقش مهمی داشته باشد.
برای آگاهی از بازی های تاثیرگذار در تقویت مهارت خودتنظیمی و دستیابی به اطلاعات کامل و جامع در این زمینه به مقاله آموزش مهارت خودتنظیمی در کودکان مراجعه کنید.
با تقویت مهارت مدیریت زمان صحبت کردن، از سن دبستان مخصوصا کلاس اول، کودک آماده میشود در سال های بعد در گفتگو های کلاسی و یا تعاملات خانوادگی به طور موثر عمل کند. درواقع کودک با این روش یاد میگیرد چه زمانی صحبت کند، چقدر صحبت کند، چه زمانی حرفش را تمام کند و چه موقع به طور فعال گوش داده و بازخورد دهد. برای آموزش مدیریت زمان در این سن، زمانی را برای صحبت های بچه تعیین کنید.
میتوانید از ابزار های ملموس مثل ساعت شنی استفاده کنید تا برای کودک قابل درک باشد (بهتر است در زمانی که وقت رو به اتمام است به او پایان زمان را هشدار داده و فرصت دهید افکار خود را خلاصه کند.). سپس بازخورد مثبت به عملکرد درست کودک دهید. مثلا:«آفرین! تو تونستی در زمان مشخص و در نوبت خودت، مطلبی که میخواستی رو به ما بگی». علاوه بر این، میتوانید از بازی تعداد جمله استفاده کنید. ( یک موضوعی را انتخاب کنید و با کودک توافق کنید که متناسب با این موضوع میتواند فقط 3 جمله بگوید.) این بازی میتواند به کودک کمک کند تا جملات هدفمند و با مفهوم را انتخاب کند.
برای تقویت مهارت گوش دادن به کودک و مدیریت پرحرفی او، لازم است کودک را تشویق به گوش دادن کامل کنید و از تنبیه و تشویق به سکوت مطلق بپرهیزید. برای اینکه مهارت گوش دادن را به کودک دبستانی خود آموزش دهید، کافی است برای او در مواقعی که صحبت های شما را قطع نمی کند و تا پایان صحبت های شما فعالانه گوش می دهد، پاداشی در نظر بگیرید. این پاداش با دادن جایزه کاملا متفاوت است. لبخند شما و تحسین کلامی تان می تواند بهترین پاداش در این زمینه باشد. درواقع با تقویت مهارت گوش دادن، کودک می فهمد که گوش دادن نیز جزئی از مراحل گفتگو است.
یکی از اشتباهات رایج والدین و یا معلم ها، برچسب زدن به کودکی است که زیاد صحبت میکند. برچسب زدن باعث تثبیت آن ویژگی در ذهن کودک میشود. به این معنا که بعد از اینکه کودک بارها برچسب « پرحرف» را می خورد، باور می کند که فردی پرحرف است و این رفتار را بخشی از هویت خود میبیند. به همین علت، تغییر این رفتار برای او دشوار میشود.
قانون پذیری کودکان یک فرایند است که ابتدا در دل خانواده رشد میکند. کودکانی که در قانون پذیری ضعیف هستند، در کلاس بیش از دیگران صحبت میکنند. برای قانون پذیر کردن کودک بهتر است والدین در خانه قانون های مناسب و متناسب با عملکرد فرزندشان وضع کنند و در اجرای آن قاطعانه برخورد کنند. نکته حائز اهمیت این است که باید تعداد قوانین کم باشد (3 تا 5). در صورت اجرا نشدن هر قانون بهتر است از محروم سازی استفاده کنید. به عنوان مثال، «چون امروز نیم ساعت بیشتر از مدت زمانی که مشخص کردیم از گوشی استفاده کردی، فردا نیم ساعت کمتر استفاده می کنی».
یکی از علت های پرحرفی کودک در کلاس این است که او نمیتواند ایده ها و افکارش را برای خود نگه دارد. کودک در این سن صبر کافی ندارد، لذا پیشنهاد میشود والد و معلم برای مدیریت پرحرفی و افکار کودک به او آموزش یادداشت یا نقاشی ایده هایش را بدهند تا کودک با اطمینان از عدم فراموشی بتواند در موقعیت فعلی تمرکز کند. در این زمینه، معلم می تواند بعد از مواجهه با پرحرفی کودک از او بخواهد تا آنچه در ذهن دارد را به طور کوتاه یادداشت کرده و یا تصویری از آن بکشد تا در موقعیت مناسب راجع به آن صحبت کند.
نگاه کلی
با به کارگیری راهکار مدیریت پرحرفی کودکان کلاس اول، کودک احترام، همکاری و نظم اجتماعی را می آموزد و توانایی گفتگو متعادل وهمدلانه را به دست می آورد. البته به علت الگوسازی کودکان از والدین و خانواده، شما اول باید روی خودتان تمرکز کنید تا الگو مثبتی برای فرزندتان باشید.
نویسنده: دکتر رضا ریحانی (درمانگر مجاز آیسفت کانادا)
بسیار عالی🙏🌹